Hải quan Nghệ An ‘kêu’ Thanh tra Chính phủ chưa khách quan

09/07/2010

Các doanh nghiệp được cấp phép khai thác đá vật liệu xây dựng nhưng lại xuất khẩu đá trắng, khiến tài nguyên khoáng sản bị thất thoát và việc quản lý tài nguyên thêm phức tạp. Cục Hải quan Nghệ An lại biện minh rằng để xảy ra tình trạng trên là do các văn bản hướng dẫn không thống nhất.

“Thanh tra Chính phủ chưa khách quan” (?)

Theo kết luận số 128/KL-TTCP ngày 20/01/2010 của Thanh tra Chính phủ, từ đầu tháng 01/2007 đến tháng 4/2009, Chi cục Hải quan Nghệ An đã hoàn thành thủ tục thông quan mặt hàng đá trắng, đá marble (dạng khối, bột đá trắng, đá marble ốp lát, đá ốp lát) cho 42 doanh nghiệp với tổng khối lượng hơn 300.000 m3 (đá block, đá ốp lát, bột đá trắng, đá marble ốp lát) và 272,910 tấn đá trắng (kích thước từ 1 – 10 cm3).

Theo hồ sơ của 42 doanh nghiệp xuất khẩu đá trắng, đá marble cho thấy: Việc thu thuế được thực hiện đầy đủ. Hầu hết các DN xuất khẩu đá trắng, đá marble không có giấy phép khai thác, chế biến phù hợp với sản phẩm xuất khẩu.

Trong khi tài nguyên khoáng sản đá trắng đang bị xẻ thịt ngày đêm, bán ra nước ngoài thì Hải quan Nghệ An lại giải thích là do tình trạng các văn bản hướng dẫn không thống nhất (?!)

Cụ thể: chỉ có 4/42 DN có giấy phép khai thác, chế biến đá vôi do Bộ TN-MT cấp (chiếm 0,95%). 38/42 DN còn lại (90.5%) chỉ có giấy phép khai thác đá làm vật liệu xây dựng thông thường, đá xây dựng, đá xây dựng các loại hoặc thu mua của các đơn vị có giấy phép khai thác đá xây dựng.

Như vậy, Cục Hải quan Nghệ An cho phép các DN chỉ có giấy phép khai thác đá xây dựng thông quan xuất khẩu đá đã tạo điều kiện cho các DN vi phạm pháp luật, làm cho việc quản lý và bảo vệ tài nguyên khoáng sản thêm phức tạp.

Ngày 17/5/2010, Cục hải quan Nghệ An có công văn số 422/HQNA-NV báo cáo UBND tỉnh Nghệ An sau khi kiểm tra, rà soát lại toàn bộ hồ sơ xuất khẩu khoáng sản từ năm 2008 đến tháng 3/2009.

Tan hoang những đỉnh "triệu đô"

Theo đó, Cục Hải quan Nghệ An cho phép xuất khẩu các mặt hàng đá trắng, đá marble xẻ các loại trên cơ sở giấy phép UBND tỉnh cấp, và căn cứ vào thông tư 02/2006/TT-BCN ngày 14/4/2006 của Bộ Công nghiệp hướng dẫn xuất khẩu khoáng sản (hiệu lực từ 2006 đến 2008); căn cứ vào thông tư 08/2008/TT-BCN ngày 18/6/2008 của Bộ Công nghiệp thay thế thông tư 02/2006/TT-BCN ngày 14/4/2006 (hiệu lực từ 2008 đến nay).

Theo hướng dẫn của 2 thông tư trên, tiêu chuẩn và điều kiện của khoáng sản được phép xuất khẩu là: Các mỏ khoáng sản tại Nghệ An không thuộc quy hoạch và cân đối phục vụ chế biến trong nước.

Cục Hải quan Nghệ An cũng căn cứ theo thông tư 18/TT-BXD ngày 30/6/2009, theo đó: các sản phẩm đá xuất khẩu lấy từ mỏ đá làm vật liệu xây dựng thông thường đã làm tăng giá trị của khoáng sản là điều khuyến khích.

Một sự giải thích khác của Cục Hải quan Nghệ An là, do cùng một loại đá nhưng các doanh nghiệp khai báo nhiều tên khác nhau.

Để xác định thực tế doanh nghiệp có được phép khai thác loại khoáng sản xuất khẩu hay không, Cục Hải quan Nghệ An đã cử cán bộ trực tiếp đến các điểm mỏ theo giấy phép để xác minh.

Kết quả cho thấy, cùng một mỏ đá nhưng doanh nghiệp xác định nhiều tên loại đá như đá marble, đá hoa, đá vôi trắng, đá trắng,…

Ông Nguyễn Trọng Văn, Trưởng phòng Nghiệp vụ Cục Hải quan Nghệ An: "Kết luận của Thanh tra Chính phủ chưa khách quan, không đúng với thực tế vì chúng tôi căn cứ trên các Thông tư của Chính phủ ban hành..."

Cũng trong công văn số 422/HQNA-NV, Cục Hải quan Nghệ An trình bày: Việc cho phép xuất khẩu các loại đá trắng trong khi giấy phép cho khai thác đá xây dựng, đá làm vật liệu xây dựng,… là do các thông tư hướng dẫn của Bộ chuyên ngành chưa rõ ràng giữa đá trắng để làm vật liệu xây dựng, nên cơ quan hải quan và các doanh nghiệp xuất khẩu đều hiểu như vậy.

Trao đổi với VietNamNet, ông Nguyễn Trọng Văn, Trưởng phòng nghiệp vụ Cục hải quan Nghệ An cho hay:

Sau khi có kết luận của Thanh tra Chính phủ về vấn đề trên, Cục hải quan Nghệ An đã có văn bản báo cáo UBND tỉnh, giải trình là căn cứ vào luật khoáng sản, căn cứ vào Nghị định 160 của Chính phủ về lĩnh vực khoáng sản, căn cứ vào Thông tư 08 của Bộ công thương và Thông tư 18 của Bộ xây dựng để làm thủ tục xuất khẩu khoáng sản”.

Ông Văn còn cho hay: “Thanh tra Chính phủ đã kết luận 38/42 doanh nghiệp chỉ có giấy phép khai thác đá vật liệu xây dựng, không phù hợp với thực trạng xuất khẩu đá trắng. Tức là kết luận của Thanh tra Chính phủ chưa khách quan, không đúng với thực tế vì chúng tôi căn cứ trên các Thông tư của chính phủ ban hành.

Về nguyên tắc, luật quy định khi xuất khẩu đá trắng thì doanh nghiệp không nhất thiết phải có giấy phép khai thác đá trắng mới được xuất khẩu. Mà họ có thể mua lại sản phẩm của các doanh nghiệp khai thác khác, chế biến sau đó họ làm thủ tục xuất khẩu”.

Công trường đá trắng ở huỵên Quỳ Hợp

Hải quan đã thực hiện đúng (?)

Theo sự giải thích của ông Văn, khi Hải quan Nghệ An tiếp nhận thủ tục xuất khẩu đá trắng của doanh nghiệp, chỉ cần doanh nghiệp thực hiện đầy đủ những quy định đối với xuất khẩu khoáng sản thì sẽ được thông quan.

Đối với doanh nghiệp trực tiếp khai thác và xuất khẩu đá trắng, phải có giấy phép khai thác của cơ quan có thẩm quyền, giấy phép chế biến, hợp đồng mua bán với nước ngoài, tờ khai hải quan, giấy chứng nhận VILAS (chứng thư xác nhận tiêu chuẩn sản phẩm) đủ điều kiện xuất khẩu, bản kê chi tiết hàng hóa. Những giấy phép này nằm liền kề trong các chứng từ hồ sơ xuất khẩu đá trắng.

Còn những doanh nghiệp mua lại khoáng sản để xuất khẩu, phải có thêm các thủ tục như hợp đồng mua bán giữa người khai thác khoáng sản và người mua để xuất khẩu, hóa đơn mua bán hàng hóa, giấy phép chế biến khoáng sản.

Tất cả các văn bản trên đều đang có hiệu lực thì mới được cho phép xuất khẩu.

Công văn số 422/HQNA-NV của Cục Hải quan Nghệ An kết luận: Các đơn vị thuộc Cục hải quan Nghệ An đã thực hiện đúng thông tư của Bộ Công nghiệp, Bộ xây dựng. Điều đó đã tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp, tăng kim nghạch xuất khẩu trên địa bàn tỉnh.

Do đó, Cục hải quan Nghệ An không đặt vấn đề kiểm điểm trách nhiệm tập thể và cá nhân trong việc quản lý xuất khẩu khoáng sản, mà chỉ đạo các đơn vị trực thuộc họp rút kinh nghiệm.

Như vậy, Thanh tra Chính phủ kết luận Hải quan Nghệ An đã tạo điều kiện cho doanh nghiệp vi phạm pháp luật, khiến việc quản lý và bảo vệ tài nguyên khoáng sản càng thêm phức tạp.

Trong khi dư luận đặt ra những nghi vấn rằng Hải quan Nghệ An đã “tiếp tay” cho các sai phạm nói trên, phía Cục Hải quan Nghệ An lại “đổ lỗi” tại sự nhập nhằng, không thống nhất giữa các văn bản hướng dẫn (?!).

  • Quang Cường – Quốc Huy – Kiên Trung(Còn tiếp)

Source:  VNN

Comments

No Comments

Leave a reply

Name *

Mail *

Website